Natura - Człowiek - Naturalizm O powieściach wiejskich Elizy Orzeszkowej: Niziny, Dziurdziuchowie, Cham - Antoni Baczewski - książka wyd. 1996

Opis

Eliza Orzeszkowa, tworząc swoje powieści wiejskie – Niziny, Dziurdziuchowie i Cham – podjęła jedną z najważniejszych prób w polskiej literaturze drugiej połowy XIX wieku, aby opisać człowieka zanurzonego w naturze, uwarunkowanego przez środowisko, dziedziczność, instynkty i społeczne mechanizmy, które determinują jego los. W tych trzech utworach Orzeszkowa zbliża się do naturalizmu, choć nigdy nie przyjmuje go w formie skrajnej; raczej twórczo adaptuje jego założenia, łącząc je z własną wiarą w moralną wartość człowieka, w możliwość jego rozwoju i w siłę etycznych wyborów. Naturalizm staje się dla niej narzędziem analizy, a nie dogmatem. Dzięki temu powieści te tworzą spójny, choć zróżnicowany obraz relacji między naturą a człowiekiem, w którym środowisko wiejskie nie jest jedynie tłem, lecz aktywną siłą kształtującą ludzkie charaktery, pragnienia i tragedie.